Voedingsadvies bij maagbanding

Doel van de maagband

Een maagbandje splitst de maag in twee delen: een heel klein stukje boven het maagbandje en een groter gedeelte eronder. Wanneer je eet komt het voedsel in de kleine maag terecht en treedt zeer snel een gevoel van verzadiging op. De hoeveelheid voedsel die je kan innemen is dan ook beperkt. 

Door het bandje min of meer op te blazen kan de doorgang (of passage) tussen de kleine en de grote maag worden bijgeregeld. Hoe langzamer de kleine maag zich in de grote maag ledigt, hoe langer het gevoel van verzadiging blijft behouden en bijgevolg het hongergevoel achterwege blijft.

Het maagbandje is dus een hulpmiddel om kleinere voedselvolumes te gebruiken en zo gewicht te verliezen. De techniek, wetenschappelijk ‘gastric banding’ geheten, wordt door de arts aangewend bij patiënten mét een zeer ernstig overgewicht (obesitas) dat tot stand gekomen is door het eten van te grote volumes. 

Het maagbandje is dan ook geen wondermiddel. Je blijft zelf verantwoordelijk voor jouw keuze van voedsel en drank. Zéér belangrijk is dat je gedurende enige tijd veel kleinere porties eet en anders met voedsel en drank leert om te gaan. Het is zelfs mogelijk dat je, wanneer je - eens het bandje is geplaatst - een totaal foute voeding gebruikt, met deze hulptechniek onvoldoende of niet in gewicht afvalt, in extremis zelfs gewicht bijwint. 

Eetadviezen na plaatsing van de maagband

Wijzig jouw eet- en drinkgedrag

Omdat de inhoud van jouw maag nu erg beperkt is, is het van groot belang dat je het vroegtijdig gevoel van verzadiging leert herkennen. Dit kan je enkel indien je rustig en traag eet. 

Daarom:

• Installeer je rustig aan een gedekte tafel
• Eet rustig en vermijd spanningen en discussies tijdens de maaltijden
• Neem voldoende maal-tijd
• Eet niet voor TV of, in het algemeen, ‘uit het vuistje’
• Kauw zeer goed en laat, indien nodig, onmiddellijk eventuele problemen van gebit of tandprothese oplossen
• Eet zeer kleine hapjes
• Drink niet bij de maaltijd maar steeds vanaf minstens een kwartier nadien
• Drink met kleine slokjes en gebruik geen bruisende en zelden energiehoudende dranken (suikerhoudend of alcoholisch);
• Stop met eten van wanneer je het eerste gevoel van verzadiging ervaart

Enkel door dit, voor jou nieuw, eetgedrag overwin je het volumeprobleem zonder misselijkheid, braken of pijn.

Vermijd problemen van doorgang

Zoals gezegd is er, na het aanspannen van de maagband, een slechts nauwe doorgang tussen de kleine en de grote maag. Bepaalde voedingsmiddelen kunnen dan ook passageproblemen geven.

Brood

Vers brood kan je niet meer eten aangezien het de neiging heeft om op te bollen. Deze bolletjes kunnen niet door de nauwe doorgang en veroorzaken veel pijn en braken. Gebruik dus nooit dagvers brood. Oudbakken brood kan veelal, eventueel na een inloopperiode met beschuit, wel worden ingeschakeld.

Geroosterd brood en beschuiten worden goed verdragen. Vermijd wel harde, ‘verbrande’ toast-delen.

Het is geen goed idee het brood niet te smeren. Gebruik een goede dieetmargarine en, bij voorkeur, een minarine (25 % vetstof).

Vlees

Vlees is rijk aan bindweefsel wat het moeilijker te kauwen maakt. Gebakken, gebraden of gestoofd vlees is dan ook, na gastric banding, moeilijk te eten.

Zeer fijn versneden, zacht vlees (b.v. gevogelte) of licht (met weinig vetstof) aangebraden gehakt worden meestal wel goed verdragen. Altijd in zeer matige portie én tot gevoel van verzadiging.

Fijn gesneden magere vleeswaren kan je uitproberen.

Zuivere filet américain of mager gehakt worden meestal ook goed verdragen. Let er wel op deze vleessoorten om reden van hun zeer korte bewaarbaarheid vers te gebruiken.

Vis

Vis bevat veel minder bindweefsel dan vlees en is, wanneer vlees moeilijk voor jou te eten is, een zeer goede oplossing.

Pocheer, kook of stoom de vis. Bakken is een minder aangewezen bereidingswijze.

Eieren

Pas een ‘zachte’ bereidingswijze toe. Geschikt zijn roereieren, gepocheerde eieren, licht gekookte eieren. Neem wel niet té vaak jouw toevlucht tot eieren. Twee eieren per week zijn een maximum.

Hardgekookte eieren kan je fijn pletten.

Kaas

Op de eerste plaats zijn magere (of halfvolle) platte kaas, light smeerkaas, smeltkaas, al eens light Brie of light Camembert geschikt. Mits goed kauwen kan je ook vaste broodkaas (vetbeperkt dus ‘light’ of 20 of 30 +) gebruiken.

Fruit

Gebruik enkel zacht en rijp fruit, zonder pitten, schillen of vliezen.

Fruit in blik (op sap of op water, niet op lichte of zware siroop) kan je, net als fruitmoes (liefst zonder toegevoegd suiker), ook gebruiken. Mijd wel blikfruit als abrikozen en ananas die door hun harde ‘schil’ of kernrest problemen geven.

Vermijd voedingsmiddelen die rijk zijn aan grove vezels, pitten of korrels. Deze partikels bemoeilijken (of verstoppen) de passage. Denk aan noten, peulvruchten, citrusfruit (mandarijn, pompelmoes, sinaasappel), meergranenbrood met zichtbare granen of graanpartikels, ontbijtgranen.

Alle maaltijdcomponenten moeten goed gaar zijn, zoals de aardappels, deegwaren, (witte) rijst, groenten.

Gebruik een gevarieerde, gezonde voeding

Maaltijdpatroon

Gebruik 3 hoofdmaaltijden. Het ontbijt is net zo onontbeerlijk als het middag- en avondmaal. 

Een tussendoortje kan je gebruiken wanneer de periode tussen de hoofdmaaltijden te lang wordt, je slechts extreem kleine porties bij deze hoofdmaaltiden kan eten of je door sterke of toegenomen lichaamsbeweging een hogere energienood heeft.

De juiste accenten

Een gezonde voeding heeft als basis een behoorlijk gebruik van aardappelen, rijst, deegwaar bij de warme maaltijd en bruin brood (of ontbijtgranen) bij de broodmaaltijden. De gepaste (kleine!) verhoudingen in acht nemend moet dit ook zo zijn in jouw voeding-bij-maagband. Uiteindelijk moet je, tijdens het dragen van jouw maagbandje, zich de juiste eetgewoonten eigen maken. Deze producten leveren je vooral koolhydraten en vezels. Verder uiteraard de nodige mineralen en vitamines.

Deze eerste voedingsgroep wordt aangevuld met groenten en fruit. Ook daarvan moeten we dagelijks een goede hoeveelheid verbruiken. In ‘normale’ omstandigheden adviseert men 300 gram groenten en 2 tot 3 stuks fruit. Ook zij zijn leveranciers van vezels en, in mindere mate dan de vorige groep, koolhydraten (natuurlijke suikers). Binnen het teruggeschroefd eetvolume na jouw gastric banding moet deze groep de tweede belangrijkste zijn in het eetpatroon. Fruit en, vooral, groenten leveren weinig energie zodat ze, in jouw voedingspatroon na de banding, essentieel zullen zijn.

Vlees, vis, eventueel vleesvervangers (tofu, tempeh, seitan, quorn e.a.) en eieren zijn, met de zuivelproducten, de aanbrengers van eiwitten, nodig voor o.a. celopbouw en celvernieuwing. 100 tot max. 125 gram vlees en 125 tot 150 gram vis is een voldoende dagelijks verbruik. Voor brood- én warme maaltijd samen. Beperk het gebruik van vettere vleessoorten en vette charcuterie tot grote uitzonderingen. De beheersing van jouw vetinname levert, inzake gewichtsverlies en (nadien) -handhaving, dubbel zo veel winst als de beperking van koolhydraten (suikers en zetmelen). 

Zuivelproducten omvatten melk en haar afgeleiden (yoghurt, karnemelk, pudding enz.), calciumverrijkte sojamelk en kazen. Gebruik dagelijks magere (of halfvolle) melk en magere kaas. Weinig landgenoten verbruiken - inbegrepen in puddingen, milkshakes, sauzen enz. - de aanbevolen 3 glazen / tassen melk daags.

Deze voedingsmiddelengroepen worden, uiteindelijk, nog aangevuld met een matig gebruik van smeer- en bereidingsvet. Omwille van hun aanbreng van vetoplosbare vitamines en van meervoudig onverzadigde vetzuren is het onverstandig deze groep uit jouw eetpatroon te schrappen. Verzorg vooral jouw smeervet. Het bereidingsvet eet je - te meer omdat met de maagbanding bakken geen aan te raden bereidingswijze is - best niet op.

Rest er dan de groep van de ‘comfortvoeding’. Deze is binnen een gezonde voeding niet vereist maar verschaft, mede in sociale context, enig bijkomend plezier. Vele mensen putten er evenwel een te nadrukkelijk en eenzijdige levensvreugde en niet zelden levenstroost uit. Denk o.a. aan chips, wafels en allerlei koeken, snoep, suiker, frituursnacks, frisdranken en alle alcoholische dranken van bier over wijn tot sterke dranken. Het zijn levensmiddelen die buitensporig veel suiker en vet (en dus energie) aanleveren in verhouding tot de mineralen, vitamines en vezels die ze bevatten. Gebruik ze echt uitzonderlijk en vermijd hier zeker elk ‘cavia-gedrag’ d.i. deze ‘lekkernijen’ op je eentje, snel en vaak verdoken verorberen.

Wat je zeker moet vermijden

Energierijke dranken tussen de maaltijden. Vermijd zoete dranken zoals vruchtensappen (ook ongezoete), frisdranken, chocomelk, drinkyoghurt en karnemelk met druivensuiker. Beperk sterk het verbruik van alle alcoholische dranken. Je moet wel minstens 1,5 liter drinken per dag. Gebruik hiervoor niet-bruisend (mineraal-)water, vetarme bouillon, verse gemixte groentesoep, niet-bruisende light frisdranken (max. 1/3 liter per dag) en koffie of thee zonder suiker. Verder is het goed 3 à 4 halve koppen magere (kwart- of halfvolle) melk, magere yoghurt (pas omwille van het risico op verstopping op met light yoghurt met bosbessen enz.), natuur karnemelk of sojamelk per dag te drinken. Een gewoonte die ten zeerste past binnen de gezonde voeding.

Gebruik geen suiker. Maak, zo nodig, gebruik van energievrije zoetstof (b.v. Canderel, Natrena).

Het is NIET nodig een vloeibare voeding te gebruiken. Gebruik een vaste voeding met zachte consistentie. Af en toe zien de diëtisten dragers van een maagbandje die niet het geduld opbrengen hun eetpatroon geduldig op te bouwen, meerdere malen daags zeer kleine porties te eten en langdurig te kauwen. Zij grijpen naar milkshakes, volle melkpuddingen en flans, roomijs, chocolade, frisdranken enz. Soms nog verrijkt met een veel te groot alcoholgebruik. Het zijn allemaal voedingswaren die makkelijk door de maagband passeren maar zeer veel energie toeleveren. Resultaat is dat deze patiënten geen gewicht verliezen en, vooral, niet anders leren eten. Zij vergeten dat het maagbandje een hulpmiddel is en dat - hoe dan ook - zelfmotivering en geduld en enige discipline onmisbaar zijn.

Contactgegevens

Bij vragen kan je telefonisch contact opnemen via 02 257 50 29.

Het team is ook bereikbaar via email aan dietisten@azjanportaels.be