Nefrectomie
Op deze pagina
Doel
De nieren
De nieren zijn twee organen die gelegen zijn in de buikholte achter het buikvlies (peritoneum) links en rechts van de ruggengraat. De nieren hebben als taak de samenstelling van het bloed constant te houden. Daarbij verwijderen ze ongewenste stoffen, zoals afvalstoffen van de stofwisseling en via het voedsel opgenomen gifstoffen en geneesmiddelen. De nieren zorgen ook voor het handhaven van het zuur-base-evenwicht van het lichaam op langere termijn, door het transport van bicarbonaat en waterstofionen. Het product dat de nieren hierbij maken, een oplossing van stoffen die het lichaam niet meer kan gebruiken, heet urine. De nieren spelen eveneens een belangrijke rol in de regeling van de bloeddruk en van de vocht- en zoutenbalans (natrium, kalium, ...). De nier is ook een hormonaal actief orgaan en scheidt een drietal hormonen af, erythropoïetine(EPO), vitamine D en renine
Nier verwijderen
Er werd besloten tot het uitvoeren van een nefrectomie, het operatief verwijderen (gedeeltelijk of geheel) van een van de nieren. De reden hiertoe kan verschillende oorzaken hebben.
Niertumoren
De meeste vormen van nierkanker worden bij toeval vastgesteld aangezien ze gedurende lange tijd geen aanleiding tot klachten geven. Een van
de indicaties kan bloed in de urine zijn. Daarnaast komen nog zeldzame klachten voor die doorgaans subtiel en niet specifiek van aard zijn. Vaak wordt de beslissing genomen om de nier geheel of gedeeltelijk te verwijderen louter en alleen op de omschrijving van het beeld na een CT-scan. Een tumorbiopsie wordt enkel overwogen in wel omschreven omstandigheden zoals bijvoorbeeld een slechte nierfunctie, unieke nier, … Er
bestaat namelijk het theoretisch risico de tumor te verspreiden over het punctietraject van de biopsie.
Tumoren van het afvoersysteem (pyelum en ureter) nier
Deze tumoren zijn vergelijkbaar met blaaspoliepen. Het grootste verschil
is de aard van de tumor. Blaaspoliepen zijn vaak goedaardig aangezien de
blaaswand dik is en het enige tijd vergt om door de blaaswand te geraken. De wand van het pyelum of de ureter is echter dunner, waardoor poliepen zich makkelijker kunnen verspreiden.
Afunctionele nier (infectie, stenen, aangeboren afwijking)
Wanneer de nier minder dan 10% van de totale filteringscapaciteit voor
zich neemt, spreekt met over een afunctionele nier. In dit geval veroorzaakt de nier chronische rugpijn, infecties, sepsis, ontaarding, …
Voorbereiding
Hou voor de ingreep rekening met het volgende:
Medicatiegebruik
Het is zeer belangrijk om tijdens de voorbereiding te melden of je bloedverdunners gebruikt, zoals Asaflow®, Aggrenox®, Plavix®, Ticlid®, Sintrom®, Marcoumar® of Marevan®. Deze medicijnen verhogen het risico op bloedingen tijdens en na de operatie. De arts bespreekt met jou hoe en wanneer je deze tijdelijk kunt stoppen, en je huisarts of specialist kan eventueel een vervangmiddel voorschrijven.
Medicijnen zoals Glucophage®, Methformine® of Methformax® stop je best 24 tot 48 uur voor de ingreep (raadpleeg de bijsluiter). MAO-remmers zoals Aurorix® en Nardelzine® stop je 2 tot 3 weken vooraf, overleg met je arts voor een alternatief.
Medicijnen voor hart- en vaatproblemen, hoge bloeddruk, longaandoeningen, schildklierproblemen of epilepsie neem je zo lang mogelijk, ook op de ochtend van de operatie, eventueel met een klein slokje water.
Allergieën
- Het is cruciaal dat je de behandelend arts en het verpleegkundig team informeert over eventuele allergieën, zodat ze de nodige voorzorgsmaatregelen kunnen nemen. Dit kan bijvoorbeeld gaan om een latexallergie, contrastallergie of een allergie voor bepaalde medicijnen of producten.
Preoperatieve onderzoeken
ChatGPT zei:
Als je al gezondheidsproblemen hebt of ouder bent dan 50 jaar, zijn preoperatieve onderzoeken zeer belangrijk. Meestal gaat het om een bloedonderzoek en een elektrocardiogram. Je kan deze onderzoeken laten uitvoeren bij je huisarts of via de Preoperatieve Consultaties in het AZ Jan Portaels. Kies je voor de Preoperatieve Consultaties, maak dan op tijd een afspraak.
Op de dag van de ingreep mag u niet eten of drinken. U mag wel uw mond spoelen, maar niet doorslikken.
Verloop
Open heelkunde versus laproscopie
In het AZ Jan Portaels kies je, indien mogelijk, voor een laparoscopische ingreep. Hierbij maakt de chirurg via kleine sneetjes je nier los en verwijdert deze via een kleine buikincisie. Omdat de spieren dunner zijn en er geen belangrijke gevoelszenuwen zitten, is de ingreep nadien minder pijnlijk. Je herstelt sneller en er is minder bloedverlies. Hou er rekening me dat de chirurg of anesthesist tijdens de ingreep kan besluiten toch over te stappen naar een open techniek, alleen voor je veiligheid. Een open nefrectomie wordt gekozen als de tumor of nier te groot is, of door je medische voorgeschiedenis. Hierbij wordt een snede onder de ribben gemaakt. De spieren zijn dikker en er lopen grote zenuwen die beschadigd kunnen raken, waardoor de ingreep pijnlijker is en de ziekenhuisopname meestal langer duurt.
Partiële nefrectomie
Als je een kleine tumor hebt of slechts een deel van je nier niet werkt, kan ervoor gekozen worden alleen dat deel te verwijderen, zodat het gezonde deel behouden blijft. Tijdens de operatie kan de uroloog echter besluiten de hele nier te verwijderen als het technisch niet mogelijk is om het gezonde deel te sparen.
Totale nefrectomie
Bij een volledige nierverwijdering wordt de nier met het omliggend weefsel chirurgisch verwijderd. De bijnier wordt meestal ook verwijderd.
De afvoerbuis (ureter) wordt afgebonden maar niet noodzakelijk volledig verwijderd.
Nefro-ureterectomie
Bij nierbekken en uretertumoren moet naast een totale nefrectomie ook
de ureter (urineleider) volledig tot aan de blaas verwijderd worden. Tumoren kunnen zich anders in de ureterstomp verder ontwikkelen.
De chirurgische ingreep
De ingreep gebeurt onder algemene verdoving. De anesthesist prikt een infuus in je arm en brengt je in slaap. Zodra de verdoving werkt, plaatst hij een slangetje in je keel zodat een apparaat je ademhaling overneemt. Je hart wordt continu gemonitord.
Wanneer de verdoving optimaal werkt, start de chirurg met de ingreep. Voor het sluiten van de wonde kan de arts een buisje plaatsen om wondvocht de eerste dagen na de ingreep af te voeren.
Nazorg
Terug thuis
Gedurende de eerste week bestuur je geen voertuig.
Werkhervatting bespreek je tijdens het controleconsult.
Licht huishoudelijk werk mag, maar stop bij pijn.
Zwaar huishoudelijk werk mag pas na toestemming van je arts.
Bij pijn mag je Dafalgan® 4 x 1 g nemen.
De hechtingen verwijdert je huisarts 8 tot 10 dagen na de ingreep.
Je huisarts controleert ook je medicatie en past deze zo nodig aan.
Wanneer een arts contacteren?
Bij plotseling hevige of aanhoudende pijn, bij een wondprobleem. Indien je kort na de operatie koorts maakt boven 38,5° C.
Aandachtspunten
Bij elke chirurgische ingreep bestaat het risico op mogelijke complicaties. De arts heeft deze reeds met u vooraf besproken. Mocht u hierover nog vragen hebben, aarzel dan niet deze te stellen.
Tijdens de ingreep
Bij elke ingreep bestaat er een risico op complicaties, die soms blijvend kunnen zijn en in het slechtste geval zelfs de dood tot gevolg kunnen hebben. Hoewel het risico op ernstige problemen zeer laag is, is het nooit helemaal nul en vaak moeilijk te voorspellen. Je behandelend arts heeft dit al met je besproken, maar stel gerust je vragen als je hierover nog iets wilt weten.
Tijdens de operatie kan de chirurg soms de techniek aanpassen of van laparoscopie/robotassistentie overschakelen naar een open ingreep, afhankelijk van wat hij aantreft. Rondom je nier liggen belangrijke organen zoals spieren, darmen, bijnier, lever, milt, alvleesklier, aorta en holle ader, die zelden beschadigd raken; als dat gebeurt, wordt het meteen hersteld.
Complicaties kunnen je spijsvertering tijdelijk vertragen. Bij zeldzame schade aan de dikke darm kan een tijdelijk colostoma nodig zijn. Soms wordt het longvlies geopend; dit wordt weer gesloten en er kan tijdelijk een drain geplaatst worden. Letsels aan bloedvaten kunnen bloedverlies geven, soms met een transfusie. Het risico op ziekteoverdracht via bloed is klein en kan worden vermeden door vooraf je eigen bloed af te nemen (autotransfusie).
Zeer zelden moet je milt worden verwijderd; na zo’n ingreep krijg je een speciaal vaccin.
Na de ingreep
Bloedstolsels (diepe veneuze trombose): Kunnen naar de longen migreren (longembolie). Wordt voorkomen met anticoagulantia en steunkousen. Kans is zeldzaam, maar anticoagulantia verhogen het risico op nabloeding. Bij hevige bloedingen kan een extra ingreep nodig zijn.
Darmproblemen
Paralytische ileus: Darmfunctie herstelt traag; kan tijdelijk maagsonde nodig maken. Zeldzaam bij laparoscopie, occasioneel bij open ingreep.
Obstructieve ileus: Verklevingen van darmen door littekenvorming; zeer zelden is een ingreep nodig.
Vermoeidheid: Kan door bloedarmoede komen; laat bloed controleren en behandel eventueel met ijzersupplementen.
Verminderde nierfunctie: Je overgebleven nier neemt meestal de functie over. Regelmatige controle via bloedafname is nodig. Risicofactoren: hoge bloeddruk, diabetes, roken. Bij ernstige nierfunctievermindering kan doorverwijzing naar een nefroloog of zelfs dialyse nodig zijn.
Zenuwletsel: Zenuwtakken in buikwand of flank kunnen tijdelijk of chronisch pijn doen, vooral bij grotere open incisies.
Infecties
Wondinfectie: Kan antibiotica en/of drainage vereisen.
Urineweginfectie: Frequent; behandeld met antibiotica. Risico stijgt met duur van blaassonde.
Littekencomplicaties
Hernia bij litteken (eventratie): zeldzaam, kan chirurgie vereisen; risico groter na open operatie.
Chyluslekkage: zeer zeldzaam, soms tijdelijk dieet nodig.
Hydrocoele: Uitzonderlijk, kan na lymfklierverwijdering ontstaan; kleine ingreep kan nodig zijn.
Individuele gezondheidsproblemen: Hart- of longproblemen kunnen risico op ernstige complicaties verhogen, zoals hartinfarct, beroerte of longembolie.
Vragen
Bovenstaande informatie betreft een algemene voorlichting en is bedoeld als extra informatie naast de gesprekken met de behandelend uroloog. Bijzondere omstandigheden kunnen tot wijzigingen aanleiding geven. Dit zal altijd door de uroloog kenbaar worden gemaakt. Mocht je hierna nog vragen hebben, stel ze dan gerust aan de arts of aan het zorgteam.
