Dienstverlening Anatomopathologie
Het is onze absolute prioriteit om jou snel en efficiënt correcte resultaten te bezorgen, zodat je tijdig de juiste beslissing kan nemen in het belang van jouw patiënt.
Histologie, cytologie en vriescoupe
Deze onderzoeken gebeuren in het laboratorium voor Anatomopathologie.
Gynaecologische cytologie
Sinds 01/01/2025 werd de strategie voor de preventieve opsporing van baarmoederhalskanker in België gewijzigd.
In de leeftijdscategorie 25-29 jaar gebeurt eerst een cytologisch onderzoek. Als dit afwijkend is, wordt er bijkomend een moleculaire test gedaan ter opsporing van hoog risico HPV.
In de leeftijdscategorie 30-64 jaar gebeurt eerst een moleculaire test ter opsporing van hoog risico HPV. Indien deze test positief is, wordt er bijkomend een cytologisch onderzoek uitgevoerd.
We gebruiken het afnamemateriaal van de firma Hologic (ThinPrep®).
Sinds april 2012 werken we samen met de MultiCyte ThinPrep Imaging Group het labo anatomopathologie van Jan Yperman Ziekenhuis te Ieper voor:
- De HPV-typering test (Roche Cobas), een moleculaire test ter opsporing van (hoog risico) HPV DNA
- De ThinPrep® imaging technologie, een geautomatiseerd systeem dat helpt bij de screening van ThinPrep® dunnelaag cytologie stalen.
Voordelen van de ThinPrep® imaging technologie:
- De computer selecteert de relevante velden op een gestandaardiseerde wijze.
- De aandacht van de anatomopatholoog wordt gefocust op de meest relevante velden.
- Alle stalen worden door de pathologen zelf gescreend.
Immunohistochemische en histochemische onderzoeken
Deze worden technisch uitgevoerd door het labo anatomopathologie OLV ziekenhuis Aalst en beoordeeld door de pathologen van AZ Jan Portaels.
Afname- en verzendmateriaal en logistieke dienstverlening Anatomopathologie
Een correcte staalafname is belangrijk voor het uiteindelijke resultaat. Wij informeren je graag uitvoerig over de aard van het te gebruiken afnamemateriaal, de behandeling en de verzending ervan.
Het afnamemateriaal kan online besteld worden. Het bestelde materiaal wordt de volgende dag gratis afgeleverd via onze toerbode.
Bestelformulier labomateriaal anatomopathologie
De stalen van ambulante patiënten worden opgehaald bij de artsen via een middagronde op weekdagen. Het is duidelijk dat goede afspraken hier van cruciaal belang zijn, zodat het labo kan voldoen aan de verwachtingen van de aanvrager. Gelieve jouw wensen te bespreken met de logistieke verantwoordelijke (02 257 52 20).
Aanvraagformulieren Anatomopathologie
Het laboratorium Anatomopathologie voorziet in verschillende standaard aanvraagformulieren voor de verschillende onderzoeken en dit voor intern en extern gebruik. Om fouten en eventuele vertragingen te vermijden, is het aangewezen deze formulieren te gebruiken. Deze kunnen besteld worden via de bestellijst voor huisartsen van Anatomopathologie.
Bestelformulier labomateriaal anatomopathologie
- Histopathologisch onderzoek:
- Te verkrijgen via het labo anatomopathologie. Blauw voor externe artsen.
- Cervicovaginaal cytologisch onderzoek:
- Te verkrijgen via het labo anatomopathologie. Groen voor externe artsen.
Volgende gegevens dienen op de aanvraag vermeld te worden:
- Administratieve gegevens:
- Naam, voornaam, geboortedatum, adres, mutualiteitgegevens van de patiënt (cfr mutualiteitsvignet)
- Naam, voornaam, adres, RIZIV identificatienummer van de aanvragende arts (cfr stempel)
- Handtekening van de aanvragende arts
- Datum aanvraag
- Eventuele vermelding van kopie verslag aan collega’s
- Gegevens met betrekking tot het weefsel:
- Aard van het onderzoek (biopsie, cytologie,…)
- Datum en uur van afname en fixatie
- Anatomische lokalisatie: orgaan, plaats in het orgaan, lateraliteit
- Klinische inlichtingen, antecedenten, voorafgaande therapieën, reden weefselafname, differentieel diagnose, specifieke vraagstelling…
- Het is de verantwoordelijkheid van de aanvragende arts te zorgen voor de volledigheid van de aanvraag.
- Dringende onderzoeken
- Er is een apart aankruisvakje voor ‘dringende’ onderzoeken. Indien het weefsel werd afgenomen voor 12u30, wordt het weefsel met prioriteit verwerkt en wordt het resultaat de volgende werkdag rond de middag telefonisch aan de aanvragende of behandelende arts doorgegeven. Graag vermelding van naam en telefoonnummer van de te contacteren clinicus.
- Indien het weefsel na 12u30 afgenomen werd, is het resultaat twee werkdagen later beschikbaar, dit om een correcte fixatie van het weefsel toe te laten.
- Besmettingsgevaar
- Potentieel besmettingsgevaar (bv. TBC, Hepatitis, HIV,…) moet door de aanvrager duidelijk vermeld worden op het aanvraagformulier.
Opgelet voor volledigheid en correctheid van aanvragen! Aanvragen kunnen door het laboratorium voor Anatomopathologie geweigerd worden indien ze onvoldoende of onjuiste gegevens bevatten om een resultaat te bekomen dat voldoet aan de geldende kwaliteitscriteria. Het laboratorium brengt in dit geval de aanvrager op de hoogte en noteert de non-conformiteiten in het LIS. Ook wordt er melding gemaakt van de non-conformiteit in het verslag. Bij foutieve identificatie van een staal zal een medewerker van het labo Anatomopathologie de aanvrager contacteren.
Staalbehandeling Anatomopathologie
Histologie
Weefselbiopten worden na afname steeds onmiddellijk gefixeerd in formol 4%.
Cervicovaginale cytologie
Recipiënt ThinPrep® PreservCyt Solution: Recipiënt gevuld met 20 ml methanol fixerende vloeistof.
- Niet-geopende recipiënten zijn verzegeld.
- Op sticker van potje staat rechts onderaan de vervaldatum.
- Recipiënt mag bewaard worden op kamertemperatuur.
- Recipiënten enkel te bekomen rechtstreeks via de dienst anatomopathologie (tel 02/257 51 40).
Instructies afname cervicovaginale cytologie
Een cytologische afname van de baarmoederhals gebeurt door een kunststoffen Cervix-Brush® 5x met de klok mee te draaien. De borstel wordt vervolgens in een recipiënt met PreservCyt Solution® geschud en een tiental keer tegen de bodem gedrukt zodat de haren zich voldoende kunnen spreiden en de cellen loslaten.
- Laat de borstelkop NIET in het potje zitten!
- Sluit het recipiënt goed af om lekkage te voorkomen (zwarte markeringslijn op deksel en potje vormen één lijn).
- Vul de gele aanvraag voor baarmoederhalsuitstrijkje (of groen voor externe praktijk) in.
- Kleef een identificatiesticker op aanvraag en recipiënt
- Indien slechts 1 sticker van patiënte beschikbaar, sticker op aanvraagformulier kleven.
- Naam van patiënte op recipiënt schrijven.
Bij afwijkingen van het normale screeningsinterval dient het informed consent door de patiënte ondertekend te worden op de aanvraag.
In de leeftijdscategorie 25-29 jaar gebeurt eerst een cytologisch onderzoek. Als dit afwijkend is, wordt er bijkomend een moleculaire test gedaan ter opsporing van hoog risico HPV.
In de leeftijdscategorie 30-64 jaar gebeurt eerst een moleculaire test ter opsporing van hoog risico HPV. Indien deze test positief is, wordt er bijkomend een cytologisch onderzoek uitgevoerd.
Niet-gynaecologische cytologie
Vochten (urine, ea.): preferentieel in potje 60ml met GROEN deksel. In dit potje zit hoeveelheid transportmedium (Cytolyt) of fixeren in alcohol 50%. Maximale verhouding: 1/3de transportmedium, 2/3de te onderzoeken vocht.
Staalidentificatie Anatomopathologie
Elk recipiënt moet een identificatie van de patiënt dragen. Om jou als arts daarin tegemoet te komen, bieden wij de mogelijkheid om met een uniek barcodesysteem per aanvraag te werken.
Deze barcodevellen worden in pakketjes van 100 vellen verdeeld en kunnen aangevraagd worden op de bestellijst materiaal artsen (zelfde werkwijze als voor de bloed- en urinestalen).
Per aanvraag 1 barcodevel gebruiken, waarvan 1 barcode op het aanvraagformulier wordt gekleefd en de andere benodigde barcodes op de recipiënten. De resterende barcodes worden met het aanvraagformulier en de recipiënten samen in het plastiek zakje gestopt.
De deelnummering van de recipiënten moet overeenkomen met deze op de aanvraag.
Recipiënten dienen goed afgesloten te worden. De recipiënten en aanvraag worden aangeboden in een plastic buideltransportzakje. De aanvraag komt vooraan in de buidel, het recipiënt in het zakje.
Algemene richtlijnen afnamemateriaal
Weefsels en vochten worden na afname in een gesloten recipiënt getransporteerd. Kleine, voorafgevulde recipiënten zijn verkrijgbaar via het labo anatomopathologie. Op de recipiënten is een vervaldatum vermeld. Gebruik geen vervallen fixatief. Vervallen recipiënten mogen terugbezorgd worden aan het labo.
Alle weefsels voor routine histologisch onderzoek moeten onmiddellijk na afname gefixeerd worden in 4% gebufferde formol, dit om de tijd tussen afname en fixatie zo kort mogelijk te houden en de beoordeling van het weefsel en bijkomende kleuringen en moleculaire testen te optimaliseren.
Richtlijnen betreffende dringende stalen
Voor een urgent staal dient op de aanvraag “dringend” aangekruist te worden, met vermelding van telefoonnummer van de te contacteren clinicus.
Bewaarcondities
Gefixeerde stalen kunnen op kamertemperatuur bewaard worden.
Resultaten Anatomopathologie
Via e-Health kan de arts 24u op 24u de resultaten van de onderzoeken van zijn patiënten consulteren. Daarnaast gebeurt de rapportering van de resultaten elektronisch naar de op de aanvraag vermelde (huis)artsen en op papier op aanvraag.
In geval van problemen bij het ontvangen van verslagen, graag contact opnemen met het labo anatomopathologie 02 257 51 40 of anatomo.pathologie@azjanportaels.be
Resultaten worden door het labo niet meegedeeld aan de patiënt zelf. Patiënten worden doorverwezen naar de behandelend arts.
Het verslag is beschikbaar voor de patiënt in de MyNexuz App 30 dagen na validatie van het verslag.
Histologie
Voor kleine biopten, afgenomen voor 12u30, kan het resultaat elektronisch afgeleverd worden de volgende werkdag, vanaf 11u, naargelang de dringendheid en de diagnostische complexiteit.
Indien op de aanvraag “DRINGEND” wordt aangekruist, wordt het resultaat door de anatomopatholoog telefonisch doorgegeven aan de aanvragende arts zodra het resultaat beschikbaar is.
In geval van diagnostische moeilijkheid, technische problemen, tijdelijk overaanbod van aangevraagde onderzoeken of indien extra materiaal dient ingebed te worden, kan de standaard doorlooptijd verlengen met 1 of enkele dagen.
In geval van een extern consult, is de antwoordtijd afhankelijk van de geconsulteerde expert (gemiddeld 2-3 weken).
Voor (immuno)histochemisch onderzoek dienen 2 extra werkdagen te worden gerekend, gezien deze technisch worden uitbesteed aan het labo Pathologische ontleedkunde van AZorg. Indien er zich technische problemen voordoen, kan de doorlooptijd verlengen.
Niet-gynaecologische cytologie
De werkdag na aankomst in het labo, kan het resultaat afgeleverd worden, afhankelijk van de diagnostische complexiteit.
Indien dringend onderzoek gewenst is, is een voorlopig resultaat na overleg met een patholoog, dezelfde dag beschikbaar.
Cervicovaginale cytologie
Er wordt naar gestreefd om de resultaten binnen de 14 dagen na aankomst van het staal in het labo dat het staal behandelt (HPV test Jan Yperman, cytologie AZ Jan Portaels) af te leveren.
