Hartfalen
Bij hartfalen werkt het hart minder goed. Het hart kan het bloed minder goed wegpompen. De organen en spieren krijgen hierdoor niet genoeg zuurstof en voedingsstoffen. De bloedvaten raken vol en er lekt vocht uit. Dit gebeurt vooral naar de longen, buik, benen en enkels.
Bij de behandeling van hartfalen is een gezonde leefstijl van belang. Het is belangrijk om bepaalde voedingsadviezen op te volgen.
Aandacht voor vetten
Cholesterolemie = verhoogde cholesterol
Verzadigd vet verhoogt het cholesterolgehalte in het bloed en dus een hoger risico voor hart- en vaatziektes.Vervang verzadigde vet door onverzadigd vet.
Verzadigde vetten = ongezonde vetten, verhoogt het cholesterolgehalte in het bloed.
Onverzadigde vetten = gezonde vetten, verlaagt juist het cholesterolgehalte in het bloed.
Voeding met plantensterolen.
Geen ongefilterde koffie.
Voldoende voedingsvezels: helpt mee het cholesterolgehalte in het bloed te verlagen. Voorbeelden: groenten, fruit, bruin-, rogge- en volkorenbrood, aardappelen, zilvervliesrijst, volkorendeegwaren en peulvruchten.
Beweging (30min/dag), stressreductie en rookstop.
Gewichtsverlies: 10%-15% op 6-12maanden. Een gewichtsdaling van 10% zorgt voor 25% verlaagd risico op hart- en vaatziekten.
- Vermijd verzadigde vetten
- Dierlijke bronnen.
- Boter, diverse bak- en braadvetten, frituurvet, vet vlees en vette vleeswaren, volvette kaas en volle melk (-producten), snacks, gebak, koek, chocolade en kokos.
- Kies onverzadigde vetten
- Plantaardige bronnen (en vette vis). Uitzonderlijk kokosolie en palmolie!
- Arachideolie, maïsolie, olijfolie, sojaolie, slaolie en zonnebloemolie, Becel frituurolie, minarine en margarine, sladressing op basis van olie, vette vis, noten.
- Tips om vetten te vermijden
- Vervang boter door plantaardige olie of margarine.
- Kies voor magere zuivelproducten.
- Kies voor magere kaas (harde kaas <20% vet en zachte kaas <12% vet).
- Kies voor mager vlees en gevogelte.
- Kies vaker voor (vette) vis en vleesvervangers.
- Eet voldoende noten en zaden.
- Vetstoffen: maximaal 1/3 verzadigd vet op totale vetgehalte.
- Plantaardige oliën en zachte of vloeibare margarines.
Aandacht voor zout
Hypertensie = verhoogde bloeddruk
Door minder zout in de voeding te gebruiken, zal het lichaam minder vocht vasthouden en kan de bloeddruk dalen.
Factoren die effect hebben op de bloeddruk:
- Gezond lichaamsgewicht.
- Verlaging zoutinname.
- Alcohol vermijden.
- Beweging, stressreductie en rookstop
- Voedingsadvies: max. 5-6 g zout per dag
- (Zoutarm)brood.
- Opletten met kant- en klaar producten, zoals soepen, sauzen, bereide maaltijden en snacks.
- Zelf geen zout toevoegen.
- Opletten met bouillon en kruidenmix.
- Vleeswaren en harde kazen vermijden
- Vermijd zoutrijke voedingsmiddelen
- Smaakmakers zoals bouillonblokjes, bouillonpoeder, soeparoma, Worcestershiresaus (Engelse saus), kip- en vleeskruiden.
- Groente- en kruidenmixen, mosterd.
- Kant- en klare pakjes soepen en sauzen, kant- en klare (diepvries)maaltijden.
- Vleeswaren zoals rookvlees, pekelvlees, (rauwe) ham, bacon, ontbijtspek, gezouten spek en alle soorten worst.
- Kant- en klare vleesproducten zoals aangemaakt en/of gepaneerd vlees, rookworst, gehakt, kroketten, hamburgers, frikadellen, vinken,….
- Snacks, zoutjes, gistextract, zuurkool, zure en zoute haring, augurken, zilveruitjes uit bokaal.
- Knoflookzout, selderijzout, uienzout, sesamzout en zeezout.
- Tips voor beleg met minder zout
- Rundsgebraad, hespengebraad, vleesbrood,… kan u zonder zout bereiden en afgekoeld versnijden als broodbeleg.
- Licht gezouten, minder vette vleeswaren zijn: filet americain (zelf bereid), zuivere kalkoenfilet, zuivere kipfilet zonder kruiden, licht gezouten rookvlees, rosbief, tong, carpaccio.
- Confituur, siroop, suiker, zuivere pindakaas, hagelslag, fruit en rauwkost bevatten weinig of geen zout. Let wel op wanneer u moet afvallen!
- Fruit, zoals gebakken appelschijven of banaan, en een rauwkostschoteltje ipv. vlees of kaas bij het brood is een smakelijk alternatief en beperkt het geleverde zout.
- Harde kazen: BIO Emmental van Boni (Colruyt), Chavroux geitenkaas sneetjes (max. 30g/ dag), Chimay (max. 30g/ dag), Passendale classic (max. 30g/ dag), Emmental sneden (Delhaize), Bastiaansen Biologische jonge kaas (BIO-planet)
- Zachte kazen: Chavroux geitenkaas (vers), Boursin natuur, La vache qui rit driehoekjes (light), Caprice des Dieux, Platte kaas, Marquis, Suprême des Ducs, Cottage cheese, Ricotta, Mozzarella, Mascarpone, Natria kazen -> dieetkaas, kan online besteld worden
Aandacht voor vocht
Bij hartfalen pompt het hart minder bloed rond. Vocht wordt minder afgevoerd en het vocht hoopt zich op. Medicatie en voldoende bewegen kunnen helpen om het overtollige vocht kwijt te raken. Maximum 1,5l vocht per dag.
- Tips om de vochtinname te beperken
- Tijdens de maaltijd niet drinken.
- Vooraf een verdeling maken van de hoeveelheid vocht per dag.
- Drinken uit kleine glazen (125ml).
- Neem kleine slokjes of drink eventueel met een rietje.
- Zoutarm eten zorgt voor minder dorst.
- Medicijnen innemen met een lepel pudding of appelmoes.
- Kauw goed, door goed te kauwen komt er meer speeksel in de mond en wordt het voedsel minder droog.
- Smeerbaar beleg zorgen voor een minder droge maaltijd.
- Zoete, zoute en pikante VM vermijden.
- Koele dranken lessen beter de dorst dan warme (IJsklontjes/ waterijs).
- Toevoeging van citroensap → zure smaak lest dorst.
- Zure melkproducten → minder ervaring van slijmvorming.
- Opwekken van speekselproductie → zuurtjes en/ of kauwgom
Voedingsdriehoek bij hartfalen
- Donkergroen
Meer: plantaardige voeding met gunstig gezondheidseffect.
- Plantaardige eiwitbronnen: vleesvervangers en peulvruchten.
- Vezelrijke granen: volkoren granen.
- Groenten en fruit.
- Plantaardige oliën, noten en zaden.
- Lichtgroen
Matig: dierlijke voeding met gunstig of neutraal gezondheidseffect.
- Vis.
- Gevogelte of wit vlees.
- Zuivel en kaas.
- Eieren.
- Oranje
Minder: dierlijke of plantaardige voeding met ongunstig gezondheidseffect.
Rood vlees.
Boter, kokos- en palmolie.
- Rood - restgroep
Zo weinig mogelijk: weinig of geen nuttige voedingsstoffen en/ of ongunstig gezondheidseffect.
- Bereide vleeswaren.
- Frisdrank, alcohol.
- Snoep, gebak.
- Snacks, fastfood,…
Contactgegevens
Bij vragen kan je telefonisch contact opnemen via 02 257 50 29 en 02 257 50 28.
Het team is ook bereikbaar via email aan dietisten@azjanportaels.be